Cyd-gynhyrchu Naratifau Cymunedol Ar Draws Gogledd Cymru
Datblygwyd y prosiect Cyd-gynhyrchu Naratifau Cymunedol i ategu dulliau traddodiadol sy’n seiliedig ar ddata o ddeall cymunedau ledled Gogledd Cymru. Drwy weithio’n greadigol ac ar y cyd â phobl mewn chwe lleoliad gwahanol, ceisiodd y prosiect ystyried sut mae lle yn cael ei brofi, ei deimlo a’i ddychmygu gan y rhai sy’n byw yno.
Yr hyn a ddaeth i’r amlwg oedd darlun cyfoethog, dynol o fywyd cymunedol, un na all ystadegau yn unig ei gyfleu.
Gwrando drwy ymarfer creadigol
Ar draws pob lleoliad, profodd ymgysylltu seiliedig ar y celfyddydau yn hynod effeithiol wrth alluogi cyfranogiad gan ystod eang o bobl, gan gynnwys trigolion oedrannus, plant, pobl ifanc, cymunedau mudol ac unigolion sy’n profi tlodi neu afiechyd. Cynigiodd gweithgaredd creadigol fan cychwyn di-fygythiad ar gyfer sgwrs, gan ganiatáu i gyfranogwyr siarad yn agored am eu bywydau heb deimlo eu bod yn cael eu barnu na’u dadansoddi.
Roedd gweithio drwy bartneriaid cymunedol dibynadwy, fel banciau bwyd, lleoliadau gofal, grwpiau ieuenctid a mannau diwylliannol, yn hanfodol. Creodd y perthnasoedd hyn amgylcheddau diogel lle roedd pobl yn teimlo’n hyderus yn rhannu safbwyntiau gonest, gan gynnwys beirniadaeth o wasanaethau a systemau.
Heriau a rennir, profiadau amrywiol
Er bod pob cymuned yn wahanol, daeth themâu cyffredin i’r amlwg. Nodwyd trafnidiaeth dro ar ôl tro fel rhwystr mawr i gyfranogiad, gyda chysylltiad agos ag unigedd a mynediad at gyfleoedd. Roedd unigrwydd, hygyrchedd, ansawdd amgylcheddol a cholli mannau cymunedol yn amlwg ar draws grwpiau oedran a lleoliadau.
Ar yr un pryd, roedd profiadau’n amrywio yn ôl demograffeg. Siaradodd trigolion hŷn yn frwd am unigedd a stigma, tynnodd cymunedau mudol sylw at rwystrau iaith a gwahaniaethu, a mynegodd pobl ifanc rwystredigaeth, datgysylltiad a phryder a luniwyd gan ddylanwadau cymdeithasol ehangach.
Dysgu ar gyfer y dyfodol
Dangosodd y prosiect y gall dulliau creadigol, naratif ddyfnhau dealltwriaeth o lesiant, gan ategu data meintiol â phrofiad byw. Nid dim ond disgrifio problemau wnaeth cyfranogwyr; fe wnaethant fynegi gwerthoedd, asedau a dyheadau, gan gynnig cipolwg ar sut beth fyddai newid ystyrlon.
Mae cyd-gynhyrchu Naratifau Cymunedol yn dangos y gall gwrando’n wahanol — gyda gofal, creadigrwydd ac amser — arwain at fewnwelediad cyfoethocach a mwy cadarn. Mae’n darparu sylfaen gref ar gyfer ymgysylltu, datblygu polisïau a buddsoddi yn y dyfodol sy’n adlewyrchu bywydau pobl ledled Gogledd Cymru mewn gwirionedd.
